گهیځ
ګهیځ نیوز: نن شنبه (د وږی/سنبلې ۲۶مه او د اسپټمبر میاشتې ۱۷مه نېټه ده) افغانستان د دې غونډې د بحثونو له اصلی موضوعګانو څخه و او د دغه سازمان څارونکی غړی هم دی خو په یوه کال کې د دویم ځل لپاره غونډې ته نه و بلل شوی.
د شانګهاۍ د همکارۍ د سازمان د غړیو هېوادونو یو شمېر مشرانو په افغانستان کې سوله او ثبات د سیمې د ثبات لپاره مهم وبلل.
د سرمشریزې کوربه هېواد ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف وویل د افغانستان ګوښی پاته کېدل به یو ځل بیا دغه هېواد د نړیوالو ترهګرو په ځاله بدل کړی چې دده په ټکیو دا چاره د سیمی هېوادونو په ګټه نه ده.
هغه د افغانستان د ملاتړ لپاره د یوه مشترک صندوق د جوړېدو خبره کړې او ټینګار یې وکړ چې په دغه ستونزمن حالت کې افغانستان باید یوازی پرې نښودل شی.
د چین ولسمشر شی جین پینګ څرګنده کړې، چې دوی باید د افغانستان چارواکی، وهڅوی چې یو پراخ بنسټه او ټولګډونه سیاسی جوړښت رامنځته کړی او د تروریزم ټوکېدو ته د زمینې برابرولو مخه ونیسی.
د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف غونډې ته ویلی، په افغانستان کې سوله به په پاکستان کې چې د افغانستان ګاونډی دی، سوله ډاډمنه کړی یا د ده په خبره په بله معنی هغه څه چې د افغانستان لپاره ښه دی هغه د پاکستان لپاره هم ښه دی.
نوموړی زیاته کړه چې نړۍ ته په کار ده چې ګډ کار وکړی او په افغانستان کې د ټولو ښو نوښتونو ملاتړ وکړی.
شریف وویل، نړیواله ټولنه باید د افغانستان د یوه پایداره اقتصاد د رامنځته کولو لپاره د هڅو ملاتړ وکړی او دې موخې ته د رسېدو لپاره یې په بهر کې د افغانستان د کنګل شوې پانګې ازادېدل ډېر اړین وبلل.
د هند صدراعظم نرندرا مودی بیا پرپاکستان نیوکه وکړه چې د ټرانزیټ په برخه کې یې ډېرې ستونزې را ولاړې کړی دی.
نوموړی وویل، پاکستان د ځمکې له لارې افغانستان او د منځنۍ آسیا هېوادونو ته د هند ټرانزیټی مالونو ته د تېرېدو اجازه نه ورکوی او دا مسئله د دې سبب شوې چې افغانستان ته د هند د مرستو لېږد په میاشتو میاشتو ځنډ وروسته و شی.
په سمرقند کې د شانګهای د همکاریو سازمان له ۲۲ مې غونډې وروسته په دغه سازمان کې د ازبکستان د ولسمشر د ریاست یوه کلنه موده هم پای ته ورسېده. د سرمشریزې د پرېکړی پر بنسټ ددغه سازمان د راتلونکی دورې ریاست به هند کوی.
د شانګهای د همکارۍ سازمان چې په ۲۰۰۱ کال رامنځته شوی، چین، روسیه، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، ازبکستان، هند او پاکستان یې دایمی غړی دی.
افغانستان، بېلاروس، منګولیا او ایران یې څارونکی غړی دی.
